وبلاگ
روش های درمان پرخاشگری کودکان
روش های درمان پرخاشگری کودکان
پرخاشگری یک عمل یا تهدید به اقدامی هست که به قصد آسیب رساندن به شخص دیگری چه از نظر جسمی و چه از نظر روانی صورت می گیره. کودکان و جوانانی که پرخاشگرانه رفتار می کنن ممکنه نه تنها به خود، بلکه به خانواده، اجتماع و جامعه آسیب برسانند. از این رو درمان پرخاشگری امری بسیار مهم است خصوصا در سنین پایین که امکان درمان سریع وجود دارد.
تحقیقات نشون میده کودکانی که مشکلات پرخاشگری جدی دارن، بیشتر احتمال داره به سایر مسائل مربوط به سلامت روان یا مشکلات مصرف مواد مبتلا بشن و در بزرگسالی احتمال بیشتری داره که در اعمال خشونت آمیز شرکت کنن. اکثروالدین میخوان بدونن که در برابر عصبانیتها و رفتارهای پرخاشگری و دلایل ترس کودکان چکار کنن و آیا رفتار فرزندشون طبیعیه یا خیر و راه درمان پرخاشگری کودکان چیه. با توجه به اینکه بسیاری از بزرگسالان برای ابراز خشم به روشهای سالم و سازنده مشکل دارن، جای تعجب نیست که احساسات عصبانیت اغلب به طغیانهای کودکانه تبدیل میشن. دراین مقاله بیبی لباس سعی کرده علت و درمان پرخاشگری در کودکان را بیان کنه.
از فروشگاه لباس بچه گانه دیدن بفرمایید
- روش های درمان پرخاشگری کودکان
- مسائل خشم دوران کودکی چیست؟
- نشانه های پرخاشگری در کودکان
- علت پرخاشگری،عصبانیت و تحریک پذیری در کودکان چیست؟
- چه زمانی عصبانیت، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودک ناسالمه؟
- 10 نکته برای جلوگیری از پرخاشگری در کودکان خردسال
- تفاوت بین انضباط و تنبیه چیست؟
- رفتار پرخاشگرانه در کودکان نوپا
- رفتار پرخاشگرانه کودک 4 سال
- رفتار پرخاشگرانه در نوجوانان چیست؟
- انواع پرخاشگری در نوجوانان
- پیامدهای پرخاشگری نوجوانان
- کمبود چه ویتامینی باعث پرخاشگری در کودکان میشه؟
- خشم، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودکان چگونه تشخیص داده میشه؟
- خشم، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودکان چگونه درمان میشه؟
- چه زمانی برای درمان پرخاشگری کودکان به پزشک مراجعه کنیم؟
- داروهای درمان پرخاشگری
- سوالات متداول
مسائل خشم دوران کودکی چیست؟
مسائل خشم دوران کودکی شامل عصبانیت مکرره که برای کودک یا دیگران خطرناکه، در خانه و مدرسه مشکلاتی ایجاد می کنه و باعث میشه کودک احساس کنه نمیتونه خودشو کنترل کنه. در حالی که اکثر کودکان گاه به گاه دچار عصبانیت میشن، عصبانیت شدید به طور منظم، به ویژه در کودک بزرگتر از هشت سال، ممکنه نشانه ای از یک مشکل سلامت روان باشه و گاها ممکنه باعث لکنت زبان کودکان بشه.
نشانه های پرخاشگری در کودکان

- نیشگون گرفتن، هل دادن، تف کردن، زمین خوردن، ضربه زدن، لگد زدن، پرتاب اشیا و کتک زدن: همش سعی میکنه توی هر موقعیتی دیگرانو اذیت کنه و این اذیت کردن میتونه به صورت هل دادن، کتک زدن و یا هر چیز دیگه ای باشه.
- توهین و تمسخر: کودک به دیگران توهین میکنه و هم سن وسال هاشو مسخره میکنه.
- پاسخ تهاجمی، تمسخر یا تهدید: اگه کودکی برخلاف میلش عمل کنه تهدیدش میکنه و رفتارهای پرخاشگرانه از خودش نشون میده.
- فعالیت های پنهانی که تشخیص آنها دشواره: یه سری کارها انجام میدن که والدین نمیتونن به راحتی تشخیص بدن مانند دروغ گفتن، تقلب، دزدی و آتش زدن.
- انتشار شایعات یا دستکاری در روابط دوستانه یا حذف یک نفر از یک گروه : پرخاشگری باعث میشه که کودک یه جور حس حسادت داشته باشه و توی روابط دوستانه اگه ببینه دوستاش با بقیه هم رابطه خوبی دارن سعی میکنه با شایعات اون فرد رو از گروه حذف کنه.
- قلدری: یک نوع رفتار پرخاشگرانس که کودک از عمد و به صورت مکرر دیگران رو ناراحت میکنه حالا این قلدری میتونه فیزیکی و یا از طریق کلمات باشه.
علت پرخاشگری،عصبانیت و تحریک پذیری در کودکان چیست؟
عوامل متعددی میتونه در مبارزه با عصبانیت، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودک (رفتاری که میتونه به خود یا دیگری آسیب برسونه) کمک کنه. پرخاشگری می تونه کلامی یا فیزیکی باشه. چهار نوع رفتار پرخاشگرانه وجود داره: تصادفی، بیانی، ابزاری و خصمانه . پرخاشگری در کودکان معمولاً نشانه ای از ناامیدی یا پریشانی هست که کودک نمیتونه آنچه را که میخواد به دست بیاره یا از او خواسته میشه کاری رو انجام بده که ممکنه تمایلی به انجامش نداشته باشه.
علت پرخاشگری میتونه ناشی از بسیاری از مسائل یاد شده زیر باشه، شناسایی مسائل و منابع پرخاشگری میتونه در درمان پرخاشگری کودکان کمک شایانی به ما بکنه:
- اختلال بیش فعالی در کودکان
- علائم اضطراب در کودکان
- تروما یا غفلت
- مشکلات و اختلالات یادگیری کودکان
- مسائل مربوط به پردازش حسی
- اوتیسم
اختلال بیش فعالی(ADHD ):
بسیاری از کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی ، به ویژه آنهایی که تکانشگری و بیش فعالی را تجربه می کنن، در کنترل رفتارشون مشکل دارن. ممکنه پیروی از دستورالعمل ها یا جابجایی از یک فعالیت به فعالیت دیگر برای آنها بسیار سخت باشه و این باعث میشه که سرکش و عصبانی به نظر برسن. بیش از 50 درصد از کودکان مبتلا به بیش فعالی نیز نافرمانی و طغیانهای عاطفی از خودشون نشون میدن.
ناتوانی آنها در تمرکز و تکمیل وظایف نیز میتونه منجر به عصبانیت، مشاجره و جنگ قدرت بشه. این لزوماً به این معنی نیست که آنها مبتلا به بیش فعالی هستن در واقع، بیش فعالی در کودکانی که سابقه پرخاشگری شدید دارن، گاهی نادیده گرفته میشه، زیرا مشکلات بسیار بزرگتری وجود داره.
اضطراب:
کودکانی که عصبانی و نافرمان به نظر میرسن اغلب دارای اضطراب شدید و ناشناخته هستن. اگه کودک شما اضطراب داره، به خصوص اگه پنهانش می کنه، ممکنه به سختی با موقعیت هایی که باعث ناراحتیش میشه کنار بیاید، اگه در موقعیتهای اضطرابآور بهش فشار بیارید، غریزه «جنگ یا گریز» ممکنه باعث پرخاشگری در کودک بشه و کارو انجام نده.
تروما یا غفلت:
عصبی شدن زیاد در مدرسه نتیجه غفلت یا هرج و مرج در خانه هست. متخصص مراقبت از سلامت روان در محیط مدرسه میگه: «کودکانی که در خانه احساس امنیت نمیکنن، میتونن مانند تروریستها با رفتارهای نسبتاً ترسناک در مدرسه رفتار کنن. کودکانی که تروما رو تجربه کردن بیشتر در معرض خطر مبتلا به بیش فعالی هستن .
مشکلات یادگیری:
وقتی فرزند شما در مدرسه یا در حین انجام تکالیف مکرراً عصبی میشه، ممکنه اختلال یادگیری داشته باشه. آنها با ریاضیات مشکل زیادی دارن و مسائل ریاضی آنها را بسیار ناامید و تحریک پذیر می کنه. به جای درخواست کمک، ممکنه تکلیف را پاره کنن یا کاری را با کودک دیگری شروع کنن تا از مسائل واقعی منحرف بشن.
مسائل مربوط به پردازش حسی:
برخی از کودکان در پردازش اطلاعات حسی که از دنیای اطراف خود دریافت می کنن مشکل دارن. اگه کودک شما نسبت به تحریک بیش از حد حساس یا بی حسه و چیزهایی مانند نور یا سر و صدای زیاد میتونه باعث ناراحتی، اضطراب، حواس پرتی بیش از حد او بشه. این میتونه بدون دلیلی که برای شما یا دیگران مشخص باشه آزاردهنده باشه.
اوتیسم:
کودکان در طیف اوتیسم نیز اغلب مستعد فروپاشی چشمگیر هستن. اگه کودک شما علائم اوتیسم داره، ممکنه تمایل به سفت و سخت بودن داشته باشه. نیاز به یک روال ثابت برای احساس امنیت و هر تغییر غیرمنتظره ای میتونه اونو تحریک کنه. ممکنه مشکلات حسی داشته باشن که باعث میشه تحت تأثیر تحریک قرار بگیرن و فاقد مهارت های زبانی و ارتباطی برای بیان آنچه می خوان یا نیاز دارن باشن.
تصور میشه که توی پرخاشگری در کودکان ژنتیک و سایر عوامل بیولوژیکی نقش دارن. محیط زیست نیز در این امر نقش داره. تروما، ناکارآمدی خانواده و برخی از سبکهای تربیت بچه (مانند تنبیه شدید و متناقض) نیز احتمال بروز خشم ویا علت پرخاشگری رو افزایش میده که در زندگی روزمرش اختلال ایجاد میکنه.
چه زمانی عصبانیت، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودک ناسالمه؟

اگه پرخاشگری در کودک تا حدود 7 یا 8 سالگی ادامه داشته باشه.
اگه رفتار آنها برای خود یا دیگران خطرناک باشه.
اگه رفتار پرخاشگری در کودک باعث ایجاد مشکل جدی در مدرسه براشون بشه، معلمان گزارش میدن که آنها از کنترل خارج شدن.
اگه رفتار آنها با تواناییشون در کنار آمدن با بچه های دیگه تداخل داشته باشه و موجب علت پرخاشگری بشه.
در صورتی که کج خلقی و سرپیچی آنها باعث درگیری های زیادی در خانه شده و زندگی خانوادگی را مختل کنه.
اگه ناراحت هستن زیرا احساس می کنن نمی تونن خشم خودشونو کنترل کنن و این باعث میشه نسبت به خودشون احساس بدی داشته باشن.
برای یک کودک کوچکتر از 4 سال غیرعادی نیست که در هر هفته 9 حالت عصبانیت داشته باشه. روانشناس بالینی میگه: این میتونه شامل قسمتهایی از علت گریه کودک، لگد زدن، پا زدن، ضربه زدن و هل دادن باشه که ۵ تا ۱۰ دقیقه طول میکشه. کودکان در مهدکودک از این رفتارا بیشتر نشون میدن. برای کودکانی که کج خلقیشون با افزایش سن ادامه پیدا میکنه و تبدیل به چیزی میشه که از نظر مبانی رشد کودک مناسب نیست، کمک ممکنه ضروری باشه. به گفته روانشناسان، علت پرخاشگری شایع ترین دلیل ارجاع کودکان برای درمان سلامت روانه.
10 نکته برای جلوگیری از پرخاشگری در کودکان خردسال

خیلی وقتها پیش میاد که فرزندتون شما را گرم در آغوش میگیره. اما مواقع دیگری وجود داره که احتمالاً شما را کمی دیوانه می کنه. به عنوان یک کودک نوپا یا پیش دبستانی، کودک شما ممکنه فاقد کنترل روی خودش برای علت پرخاشگری به صورت مسالمت آمیز باشه. در عوض، آنها ممکنه به طور طبیعی سرزنش کنن، شاید با ناامیدی ضربه بزنن یا گاز بگیرن. در حالی که طغیان های گاه به گاه طبیعی هست در هنگام عصبانیت کارهایی وجود داره که می تونید برای شکل دادن به رفتار کودک انجام بدین.
قوانین خانواده خود را آموزش بدین
کودکان تا زمانی که به آنها آموزش داده نشه، قوانین را درک نمی کنن. بنابراین، قوانین و انتظارات روشنی را برای جلوگیری از علت پرخاشگری تعیین کنید. با این قوانین رفتار کودک خودتونو شکل بدین
خودتو کنترل کن. آنها هنوز نمی تونن
به یاد داشته باشید، کودکان خردسال از خودکنترلی طبیعی کمی برخوردارن. آنها نیاز دارن که به آنها بیاموزید هنگام عصبانیت لگد نزنن، ضربه نزنن یا گاز نگیرن، بلکه احساسات خود را از طریق کلمات بیان کنن.
از تهدید بپرهیزید
به جای گفتن «بس کن یا در غیر این صورت»، آموزش رفتار جایگزین همیشه مؤثرتره. به طور خلاصه رفتار نادرست جزئی را نادیده بگیرید، سپس به فرزندتون بگید که چه کاری انجام بده.
کارت عالی بود
برای اینکه نظم وانضباط مؤثرتر باشه، باید به طور مداوم انجام بشه نه فقط زمانی که کودک شما بدرفتاری می کنه. وقتی که بهجای ضربه زدن، لگد زدن یا گاز گرفتن به شیوههای مناسب رفتار میکنه ازش تعریف کنید و بهش محبت کنید.
ما به همدیگر صدمه نمی زنیم
به کودک خود به دقت نظارت کنید و مراقب درگیری با همبازی هاش باشید. اگه اختلافی جزئیه، فاصله خودتونو حفظ کنید و اجازه بدین بچه ها خودشون اونو حل کنن.
اگه کودکان وارد دعوای فیزیکی شدن پس از اینکه به آنها گفته شد دعوا نکنن، ولی باز ادامه میدن. در این موقعیت یکی از کودکان به نظر خشمگینه و دیگری رو می زنه یا گاز می گیره. بچه ها را از هم جدا کنید و از هم جدا نگه دارید تا زمانی که آرام بشن. اگه دعوا بسیار خشن باشه، ممکنه مجبور بشید بهشون بگید بازی نکنن. بگید که مهم نیست چه کسی دعوا را شروع کرده. توضیح بدین که هیچ بهانه ای برای آزار دادن یکدیگر وجود نداره.
به جای دعوا
به کودک یاد بدین که به جای دعوا با همدیگه صحبت کنن. بهشون یاد بدین که حل و فصل اختلافات با کلمات مؤثرتر از استفاده از خشونت فیزیکیه.
از عوامل حواس پرتی سالم استفاده کنید
در حالی که به کودک خود روشهای مناسب برای پاسخگویی رو آموزش میدین، هنگام شروع علت پرخاشگری در کودکان، حواسشو پرت کنید. درگیر کردن آنها در فعالیت دیگری میتونه به آرامششون کمک کنه. فقط از “باج دادن” به آنها برای رفتار متفاوت خودداری کنید.
خلق و خوی خودتونو کنترل کنید
یکی از بهترین راه ها برای آموزش رفتار مناسب به آنها اینه که مراقب خلق و خوی خودتون باشید. اگه خشم خود را به روش های آرام و مسالمت آمیز ابراز می کنید، احتمالاً فرزندتون از شما الگو خواهد گرفت.
قوی باش
اگه باید فرزندتونو تنبیه کنید، در این مورد احساس گناه نکنید و عذرخواهی نکنید. اگه فرزندتون احساسات مختلط شما را حس کنه، ممکنه فکر کنه که در تمام مدت حق باهاش بوده و شما «بد» هستید. اگرچه تنبیه فرزند هرگز خوشایند نیست، اما گاهی اوقات لازمه. فرزند شما باید بفهمه که چه زمانی در اشتباهه. به آنها یاد بدین که مسئولیت اعمال خودشونوبپذیرن و مایل به پذیرش عواقب آن باشن.
تفاوت بین انضباط و تنبیه چیست؟
در حالی که بسیاری از والدین فکر می کنن که انضباط و تنبیه یکی هستن، اما اینطور نیست. انضباط راهی برای آموزش و تقویت رابطه خوب والدین و فرزنده. وقتی تنبیه می کنید، باید با لحنی محکم همراه با آموزش به کودک باشه. هدف شما بهبود رفتار بچه هاس. تنبیه منفیه، وقتی فرزندتون کاری را انجام میده یا انجام نمیده، عواقب ناخوشایندی ایجاد میکنید. تنبیه بخشی از نظم و انضباطه، اما فقط بخش کوچکی.
تا سن 3 سالگی و گاهی اوقات ، کودکان به سادگی مفهوم تنبیه را درک نمی کنن. تعیین محدودیت روشی بسیار بهتر از تنبیه هست. اکثر کودکان به تعیین محدودیت واضح، آرام و مطمئن پاسخ خواهند داد.
رفتار پرخاشگرانه در کودکان نوپا
از 12 تا 24 ماهگی
ضربه زدن، لگد زدن، گاز گرفتن و غیره معمولاً در حدود دو سالگی به اوج خود می رسد، زمانی که کودکان نوپا احساسات بسیار قوی دارند اما هنوز قادر به استفاده مؤثر از زبان برای بیان خود نیستند. کودکان نوپا همچنین خودکنترلی برای جلوگیری از عمل کردن بر اساس احساسات خود ندارند. آنها تازه شروع به پرورش همدلی کردن توانایی درک احساسات دیگران. بنابراین، آنها هنوز نمی توانند بگویند: “مامان، من عصبانی هستم.
از 24 تا 36 ماهگی
اعمال پرخاشگرانه، مانند مشت زدن به والدین، اغلب زمانی ظاهر میشوند که کودکان نوپا تحت تأثیر یک موقعیت ناراحت کننده یا احساسات دشوار مانند خشم یا حسادت قرار میگیرند. این لحظات می تونه برای والدین بسیار چالش برانگیز باشه زیرا آزاردهنده هستند.
والدین اغلب انتظار دارند که با افزایش کلامی و پیشرفت در مهارتهای فکری کودکان کوچکترشان، توانایی بیشتری نسبت به آنچه که واقعاً هستند، داشته باشند. این مرحله از رشد می تواند بسیار گیج کننده باشد، زیرا در حالی که کودک 2 و نیم ساله شما ممکن است بتواند به شما بگوید که قانون چیست، اما هنوز کنترل انگیزه ای ندارد که خود را از انجام کاری که می خواهد باز دارد. در این سن، احساسات هنوز هم تقریباً هر بار بر مهارتهای تفکر غلبه میکنند.
نکته اصلی این است که وقتی رفتار پرخاشگرانه را در کودکان نوپا می بینید، نشانه مهمیه که او کنترل نشده و قبل از هر گونه آموزش یا یادگیری به کمک نیاز داره تا آرام بشه. آرام ماندن خود بهترین پاسخ است زیرا به کودک شما کمک می کند سریعتر آرام بشه.
رفتار پرخاشگرانه کودک 4 سال
بیشتر اوقات، وقتی یک کودک بسیار خردسال پرخاشگره، معمولاً به این معنیه که چیز دیگری در زندگی کودک در جریانه. آیا بزرگسالان یا کودکان بزرگتر دیگری در خانه هستند که بسیار پرخاشگر هستند؟ اگر چنین است، کودک 4 ساله شما آنچه را که دیگران انجام می دهند الگو می کند. اگر این اتفاق می افتد، باید به عنوان اولین قدم به رفتارهای پرخاشگرانه دیگر در خانه بپردازید.
اگر اینطور نیست، باید بررسی کنید که آیا اتفاقاتی برای فرزندتان می افتد که او متوجه نمیشه. آیا سوء استفاده احتمالی وجود داره یا در حال وقوع است؟ چه کسانی اطراف فرزند شما هستند و در آن روابط چه اتفاقی می افتد؟ اگر نگران هستید و فقط نمی دونید، برای ارزیابی بیشتر به دنبال مشاوره باشید. بازی درمانی یک مداخله عالی برای ارزیابی احساسات کودک و آسیب های احتمالی یا سوء استفاده هست.
صرف نظر از دلیل، برای تغییر رفتار پرخاشگرانه، باید عمدا مداخله کنید. هر بار که کودکتان پرخاشگره ، مستقیماً بدون استفاده از هرگونه تنبیه بدنی (مثلاً از چنگ زدن، کشیدن، کتک زدن، سیلی زدن، پریدن و غیره) با او صحبت کنید. نوعیتنبیه انجام دهید مثل حذف اسباب بازی یا فعالیت، زمان استراحت و غیره. از کلمات استفاده کنید تا به طور خاص توضیح دهید که پسر شما چه اشتباهی انجام داده و چگونه باید به طور متفاوت با آن رفتار بشه. علاوه بر پیامد، نقش بازی با کودک خود را انجام دهید و راه درست را برای حل مشکل انجام دهید تا او بتونه رفتار مثبت را تجربه کنه.
در نهایت، مطمئن شوید که هر بار که می بینید کودکتان مشکلی را بدون پرخاشگری حل می کند، از او تعریف می کنید. به جای اینکه او را به خاطر پرخاشگری نکردن تحسین کنید، روی کارهایی که درست انجام داده تمرکز کنید. مثلا:
پاسخ صحیح – “خیلی خوب بود که با درخواست اسباب بازی خود را پس گرفتی. کار عالی.»
از این پاسخ اجتناب کنید – “ببین، تو اسباب بازیت را بدون ضربه پس گرفتی.”
برای تغییر رفتار پرخاشگرانه باید به طور مداوم این کار را با کودک خود تمرین کنید، بنابراین حتی اگر احساس می کنید که تاثر ندارد تسلیم نشوید.
رفتار پرخاشگرانه در نوجوانان چیست؟
پرخاشگری نوجوانان ممکنه به شکل های مختلفی از جمله پرخاشگری کلامی، خشونت فیزیکی و رفتار ضد اجتماعی بروز کنه. رفتارهای پرخاشگرانه نوجوان می تواند شامل موارد زیر باشه:
- فریاد زدن
- فحش دادن
- زبان توهین آمیز کلامی مانند طعنه و توهین
- خشونت فیزیکی
- رفتارهای خارج از کنترل مانند بیرون ماندن تمام شب
- قلدری و زورگویی در فضای مجازی
- شایعه پراکنی
- آسیب رساندن به اموال (کلید زدن ماشین ها، بریده شدن لاستیک ها و غیره)
انواع پرخاشگری در نوجوانان
پرخاشگری نوجوانان گاهی اوقات به عنوان پرخاشگری تکانشی یا پرخاشگری ابزاری طبقه بندی میشه.
پرخاشگری تکانشی
به عنوان پرخاشگری عاطفی یا پرخاشگری عاطفی نیز شناخته می شود. معمولاً غیرقابل کنترل و خودبخودی است.
پرخاشگری ابزاری
به عنوان پرخاشگری شناختی نیز شناخته می شود. در این موارد، یک نوجوان برای رفتار پرخاشگرانه برنامه، قصد یا هدفی در ذهن داره. نمونههای پرخاشگری تکانشی نوجوانان ممکنه هل دادن خواهر یا برادر در زمانی که ناامید هستند یا فریاد زدن بر سر والدین زمانی که نمیتوانند به وضوح احساسات خود را بیان کنند، باشه. نمونه ای ازعلت پرخاشگری ابزاری می تونه تکرار رفتارهای دخترانه در یک گروه دوست (یا دشمن) باشه.
پیامدهای پرخاشگری نوجوانان
وقتی یک نوجوان نسبت به همسالان، اعضای خانواده یا بزرگسالان در موقعیتها پرخاشگری نشان میده، معمولاً پیامدهایی وجود داره. اگر در مدرسه رخ بده، ممکنه آنها را به بازداشت، تعلیق یا حتی اخراج کنند. پرخاشگری نوجوانان با همسالان می تونه به دوستی ها آسیب برساند . اگر نوجوانی در خانه پرخاشگر یا خشن باشه، والدین و اعضای خانواده در مورد عواقبی که می خواهند به کار گیرند تصمیم می گیرند.
صرف نظر از اینکه رفتار پرخاشگرانه یک نوجوان خشونت آمیز است یا نه، والدین باید اقدامات پرخاشگرانه نوجوانان را جدی بگیرند. والدین باید پیامدهای آن را تعیین کنند و به نوجوانان کمک کنند تا ریشه رفتار پرخاشگرانه خود را پیدا کنند. پرخاشگری نه تنها به قربانی تجاوز ، بلکه به نوجوانی که این رفتار را نشان می دهد نیز آسیب می رساند. نوجوانان ممکنه رفتار پرخاشگرانه را به عنوان روشی ناسالم برای مقابله با پریشانی و احساسات دشوار نشان بده.
کمبود چه ویتامینی باعث پرخاشگری در کودکان میشه؟
برخی از اختلالات عصبی رشدی مانند اوتیسم، اسکیزوفرنی و خطر بیش فعالی نیز با ذخایر کم ویتامین D مادر در دوران بارداری مرتبطه. یک مطالعه نشان داد که کمبود ویتامین D علت پرخاشگری در نوجوانیه. رفتار بیش فعال و سطوح اضطراب نیز می تونه تحت تأثیر کمبود ویتامین D قرار بگیره.
ویتامین D همچنین می تونه با مغز تعامل داشته باشه و بر مناطقی که در یادگیری، رفتار اجتماعی، زبان، خلق و خو و سازگاری نقش دارن، تأثیر بذاره. کمبود ویتامین D می تونه موانعی برای مغز ایجاد کنه و رشدشو به تاخیر بندازه. این وضعیت ایده آلی نیست، به خصوص برای کودک خردسالی که مغزش حداقل تا 2 سال پس از تولد به سرعت رشد می کنه و نیاز به پرورش مناسب داره. کمبود ویتامین D می تونه باعث تحریک پذیری، خستگی، افسردگی، تاخیر زبانی و مشکلاتی در عملکرد حافظه، هوش کودک و یادگیری بشه.
چه موادی ویتامین D دارند؟

در حالی که خورشید در ساخت ویتامین D در بدن کودک بسیار کارآمده، اما منبع آن چندان قابل اعتماد نیست. ماههای طولانی زمستان، آلودگی، استفاده از کرمهای ضد آفتاب و رنگدانههای تیرهتر پوست عواملی هستن که میتونن جذبشو در بدن کودک کم باشه. ویتامین های لازم برای رشد کودک شامل ماهی های چرب مانند سالمون و قزل آلا و روغن ماهی مانند روغن کبد ماهی بهترین منابع طبیعی ویتامین D هستن. زرده تخم مرغ، پنیر، شیر ، ماست، غلات صبحانه، آب میوه، جگر گوشت گاو و قارچ نیز حاوی سطوح مختلفی از ویتامین D هستن، البته نه به اندازه غذاهای دریایی.
خشم، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودکان چگونه تشخیص داده میشه؟
کودکان خردسال ممکنه توسط والدین خود برای ارزیابی روانشناختی یا روانپزشکی تحت نظر گرفته بشن یا توسط متخصص اطفال، روانشناس، معلم یا مدیر مدرسه معرفی بشن. کودکان بزرگتر هنگام ارزیابی وسعت و عمق خشم یا پرخاشگری در نظر گرفته میشه، یک روانشناس بالینی به رفتارها در زمینه زندگی کودک نگاه می کنه. این شامل دریافت نظرات از والدین و معلمان، بررسی سوابق تحصیلی، پزشکی و رفتاری و انجام مصاحبه انفرادی با کودک و والدینه.
ابزارهای اندازهگیری مبتنی بر تحقیق، مانند پاسخهایی که والدین و کودک به سؤالات خاص روانشناس میدن، برای تعیین اینکه آیا کودک معیارهای تشخیصی اختلال رفتاری را برآورده میکنه یا خیر، استفاده میشه.
در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-V)، تشخیصهای بالقوه برای علت پرخاشگری، عصبانیت، تحریکپذیری در کودک عبارتند از:
| اختلال نافرمانی مخالف (ODD) | اختلال سلوک (CD) | اختلال تنظیم خلقی مخرب (DMDD) |
|---|---|---|
| الگوی خلق و خوی عصبانی، تحریکآمیز، رفتار مجادلهآمیز، نافرمانی و یا کینه توزی که شش ماه یا بیشتر طول میکشه. | یک الگوی رفتاری مداوم که حقوق دیگران رو نقض میکنه مانند قلدری و دزدی، و یا هنجارهای مناسب سن، مانند فرار از مدرسه یا فرار از خانه. | با طغیان های مکرر عصبانیت و خلق و خوی تحریک پذیر یا افسرده در بیشتر مواقع مشخص میشه. |
خشم، تحریک پذیری و پرخاشگری در کودکان چگونه درمان میشه؟
مداخله رفتاری اولین خط درمان پرخاشگری کودکانه. اگرچه درمانهای زیادی وجود داره که میتونه در درمان پرخاشگری کودکان مفید باشه، مرکز مطالعات کودک بر دو رویکرد اصلی تأکید داره که بر تغییر پویایی بین فردی که منجر به طغیانهای خشم میشه تمرکز داره. اینها درمان های مکملی هستن که مشکلات رفتاری کودک را از جهات مختلف بررسی می کنن.
درمان شناختی رفتاری (CBT)
یک رویکرد سه بعدیه که به کودک کمک می کنه تا راهبردهای جدید و مؤثرتری برای تنظیم احساسات، افکار و رفتارهای خشمگین به دست بیاره.
تنظیم هیجان
به کودک اجازه میده تا شناسایی محرک های خشم و راهبردهای پیشگیرانه رو یاد بگیره.
رفع ناامیدی
یادگیری روش های جایگزین برای بیان و رفع ناامیدی به کودک و والدین کمک می کنه تا پیامدهای بالقوه هر انتخاب را بسنجید و تعارض رو به حداقل برسونید.
توسعه راهبردهای ارتباطی جدید
از طریق ایفای نقش برای تمرین، به پیشگیری و حل و فصل موقعیت های تحریک کننده پرخاشگری در کودکان کمک می کنه. تکنیکهای مدیریت والدین (PMT) به والدین کمک میکنه تا با آموزش روشهای جایگزین برای مقابله با رفتار نادرست، طغیانها را محدود کنن. تمرکز بر استفاده از تشویق برای کارهایی که کودک درست انجام میده، به جای تنبیه برای تخلفات. خانواده ها باید از گذراندن وقت با هم لذت ببرن. این بزرگترین انگیزه برای کاهش طغیانهای خشم و نشانه های پرخاشگری در کودکه.
برخی از کودکان نیز برای کمک به مدیریت سایر شرایط سلامت روان (مانند بیش فعالی، اضطراب یا افسردگی) دارو مصرف می کنن. اما درمان شناختی رفتاری و تکنیکهای مدیریت والدین (که دارای 65 درصد موفقیت در کاهش دفعات و شدت طغیانه) درمانهای اولیه هستن. اگه این درمان پرخاشگری کودکان پاسخ نده، ممکنه روشهای دیگه امتحان بشن.
چه زمانی برای درمان پرخاشگری کودکان به پزشک مراجعه کنیم؟

اگه به نظر می رسه کودک شما بیش از چند هفته به طور غیرعادی پرخاشگره و شما نمی تونید به تنهایی با رفتار او کنار بیایید، با پزشک اطفال مشورت کنید. سایر علائم علت پرخاشگری عبارتند از:
آسیب فیزیکی به خود یا دیگران (رد دندان، کبودی، آسیب سر)
به شما یا سایر بزرگسالان حمله می کنه
فرستاده شدن به خانه یا محروم شدن از بازی توسط همسایه ها یا مدرسه
ترس والدین از امنیت اطرافیانش
مهم ترین علت پرخاشگری در کودکان اینه که هر چند وقت یکبار طغیان ها اتفاق می افته. گاهی اوقات کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری برای چند روز یا یک یا دو هفته بدون هیچ حادثه ای باشه. حتی ممکنه در این مدت کاملاً جذاب عمل کنن. با این حال، تعداد کمی می تونن یک ماه کامل را بدون اینکه حداقل یک بار دچار مشکل بشن، بگذرونن. با معلم، مدرسه و سایر مراقبین کودک خود در تماس باشید تا رفتار آنها را زیر نظر داشته باشید.
متخصص اطفال و سایر متخصصان سلامت روان می تونن به شما کمک کنن تا چندین راه موثر برای پاداش دادن به رفتار خوب و جلوگیری از رفتار بد پیدا کنید. از اینها می توان برای ایجاد رویکردی استفاده کرد که هم در خانه و هم در خارج از خانه کار می کنه. پیشرفت ممکنه کند باشه، اما چنین برنامههایی معمولاً در صورتی موفقیتآمیز هستن که زمانی اختلالات رفتاری تازه شروع شدن شروع بشن. بهترین راه برای جلوگیری از پرخاشگری کودک اینه که به فرزندتان یک زندگی خانگی پایدار و مطمئن بدین. نظم و انضباط محبت آمیز و نظارت تمام وقت را در سال های نوپا و پیش دبستان داشته باشید.
داروهای درمان پرخاشگری
رسپردال دارویی است که به طور گسترده برای درمان پرخاشگری کودکان استفاده می شود. اگرچه در ابتدا برای درمان روان پریشی تایید شده بود، اما استفاده از آن در کودکان، از جمله مبتلایان به اوتیسم یا تشخیص بیش فعالی، در دو دهه گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته. به این دلیل که ریسپردال میتونه با موفقیت کودکانی را که مشکلات رفتاری شدیدی دارند آرام کنه و آنها را قادر میسازد در مدرسه و درون خانوادهشان ارام باشند. بدون آن، برخی نیاز به درمان خانگی دارند.
اما ریسپردال (نام عمومی ریسپردون) میتواند عوارض جانبی جدی داشته باشه، و مهه که مطمئن شوید کودکی که آن را مصرف میکنه باید تحت نظر پزشک باشه.
دراینجا اصول اولیه در مورد ریسپردال آمده است: برای چه استفاده می شود، عوارض جانبی احتمالی، و نحوه نظارت بر کودکی که ریسپردال مصرف می کنه.
در یک کودک مبتلا به بیش فعالی، محرک ها (ریتالین یا آدرال) یا داروهای غیرمحرک بیش فعالی مانند کلونیدین (کاتاپرس، کاپوای، نکسیکلون) یا گوانفاسین (Estulic، Tenex، Intuniv) می تونن علت پرخاشگری تکانشی را کاهش دهند. برای یک کودک مبتلا به اختلال نافرمانی مخالف، داروهای ضد افسردگی (SSRIs) میتونن به افسردگی یا اضطراب زمینهای که میتونه باعث طغیان بشه کمک کنن.
اگر این داروها موثر واقع نشدند، دکتر ممکنه SGA را امتحان کند. Abilify (اریپیپرازول)، که همچنین برای تحریک پذیری در کودکان مورد تاییده و معمولاً برای درمان پرخاشگری استفاده میشه، عوارض جانبی کمتری نسبت به ریسپردال داره، از جمله افزایش وزن کمتر و اختلال غدد درون ریز. درمان دارویی همیشه باید همراه با رفتار درمانی باشه که می تونه شامل آموزش والدین باشه.
گاهی اوقات برای کودکان مبتلا به اوتیسم، بیش فعای یا ODD (اختلال نافرمانی مخالف) که به شیوه های خطرناک رفتار می کنند استفاده میشه. ممکنه به خود یا دیگران صدمه بزنند یا از مدرسه اخراج شوند. در برخی موارد بین زندگی در خانه یا نیاز به درمان مسکونی تفاوت ایجاد می کند.
اما ریسپردال با عوارض جانبی جدی همراهه که والدین و پزشکان باید به دقت در مورد آن فکر کنند. بچه ها می تونن وزن زیادی اضافه کنند که می تونه منجر به دیابت و بیماری قلبی بشه. ریسپردال همچنین می تونه عوارض هورمونی و عصبی داشته باشه. وقتی برای بچه ها ریسپردال تجویز میشه، پزشک باید به دقت مراقب واکنش های بد باشه.
ریسپردال می تونه به ویژه برای مواقعی که کودک در بحرانه، مانند زمانی که طغیان شدید یا خطرناک داره، مفید باشه. کودک ممکنه در اورژانس یا بیمارستان بستری بشن. سپس ریسپردال که برای مدت کوتاهی تجویز میشه، می تونه کمک کنه. اما با رفتار درمانی ممکنه آنقدر بهبود پیدا کنند که بتوانند مصرف ریسپردال را متوقف کنند. آنها تنها در صورتی می تونن این کار را انجام دهند که پزشک برنامه ای برای جلوگیری از بحران دیگر داشته باشد.
بسیاری از پزشکان فکر می کنن کودکانی که مشکلات رفتاری دارند اما در بحران نیستند باید به جای ریسپردال با رفتار درمانی درمان شوند. رفتار درمانی با هدف تغییر رفتار پرخاشگرانه و عصبانیت انجام میشه. پیدا کردن آنچه باعث رفتار افراطی در یک کودک یا نوجوان می شود اولین قدم هست.
سوالات متداول
آیا پرخاشگری برای کودکان طبیعی است؟
پرخاشگری میتواند از خشم، ناامیدی یا سایر احساسات سرچشمه بگیرد. این احساسات توسط همه ما تجربه میشه و بنابراین پرخاشگری یا رفتار پرخاشگرانه نیز طبیعی است. بیشتر کودکان نوپا بین 1 تا 3 سالگی رفتارهای پرخاشگرانه زیادی از خود نشان میدن زیرا قادر به بیان خواسته ها و نیازهای خود نیستند. این رفتار معمولاً با افزایش سن کاهش می یابد تا زمانی که کودک به 7 سالگی برسه.
https://www.yalemedicine.org/conditions/anger-issues-in-children-and-teens
https://childmind.org/article/is-my-childs-anger-normal
https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/toddler/Pages/Aggressive-Behavior.aspx
https://www.nourishedbeginnings.ca/blog1/vitamin-d-the-brain-and-behaviour
https://childmind.org/article/what-parents-should-know-about-risperdal
https://www.zerotothree.org/resource/aggressive-behavior-in-toddlers
https://www.nexusfamilyhealing.org/advice/my-4-year-olds-aggression-getting-worse
https://www.newportacademy.com/resources/restoring-families/aggression-in-teens